Gluten. Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa?

9 Maj

Dieta eliminacyjna – z założenia ma poprawić kondycję naszego zdrowia, a nie sylwetki. Tymczasem gros osób uważa inaczej. Ostatnimi czasy bardzo modne stało się ograniczanie glutenu czy laktozy. Dam sobie rękę uciąć, że wśród Twoich znajomych nie brakuje zdeklarowanych przeciwników pszenicy czy wiejskiego sera. Kiedy, zapytasz dlaczego ich unika? Odpowie, że źle się po nich czuje. Jednocześnie mając z tyłu głowy figurę Karoliny Szostak, która swoją metamorfozę zawdzięcza m.in. eliminacji glutenu! Kompletnie nie zdając sobie sprawy, że ów nietolerancja pokarmowa to poważna choroba a nie zwykła fanaberia!

Dzisiejszy wpis stanowi odpowiedź na wszystkie nurtujące Cię pytania: czym jest gluten? Kiedy i dlaczego warto z niego zrezygnować?  I czy w ogóle trzeba to robić?! Czym się różni nietolerancja na gluten od alergii? Co to jest celiakia? Czy ta choroba utrudnia życie? Uniemożliwia normalne funkcjonowanie?! Jeśli chcesz poznać całą prawdę na temat znaku przekreślonego kłosa, koniecznie przeczytaj dalszą część tekstu!

Gluten

Mieszanina białek pochodzenia roślinnego, występująca w ziarnach niektórych zbóż: pszenica, jęczmień, żyto. Odpowiada m.in. za elastyczność oraz sprężystość popularnych produktów cukierniczych, takich jak: chleb, bułki, ciasta czy drożdżówki.

Szkodliwość glutenu

Pierwsze wzmianki na temat szkodliwości glutenu pojawiały się na początku lat sześćdziesiątych, wówczas rozpoczęto badania nad pszenicą modyfikowaną genetycznie. Hybrydyzacja – bo o niej mowa, to proces mający na celu stworzenie zboża o zwiększonej zawartości omawianego w dzisiejszym wpisie składnika. Wszystko w trosce o przyspieszenie pracy piekarzy oraz plantatorów. Wniosek jest prosty: na przestrzeni wieków jakość pszenicy zmieniła się diametralnie.  Oczywiście w złym tego słowa znaczeniu. Chleb wypiekany “x” lat temu cechował się niską zawartością glutenu. Dzisiaj jest zupełnie inaczej. Lepnik (potoczna nazwa glutenu) można znaleźć praktycznie wszędzie – nie tylko w pieczywie! Skala jego zastosowania sięga nieco dalej niż próg piekarni!

Lista produktów, które mogą lub zawierają gluten!

  • Mąka pszenna/żytnia/ jęczmienna/
  • Słodkie płatki śniadaniowe/ żytnie/owsiane /jęczmiennie
  • Kasza manna/kuskus /jęczmienna / błyskawiczna
  • Chleb biały /razowy/ pumpernikiel/maca /pieczywo chrupkie/bułki
    /precle /bagietki/ drożdżówki/ bułka tarta
  • Herbatniki, ciastka, biszkopty, batony, czekolady, paluszki, chipsy, żelki, cukierki, gumy do żucia
  • Pizza/ kebab/ hamburger
  • Wędliny/ parówki/ konserwy rybne lub mięsne
  • Tanie sery żółte/ maślanki/ kefiry/ jogurty smakowe/ serki topione – pleśniowe oraz te przeznaczone do wypieków
  • Majonezy i gotowe sosy
  • Zupy i przyprawy w proszku, kostki rosołowe, proszek do pieczenia
  • Makaron pszenny/ żytni/ razowy/ pełnoziarnisty

Patrząc na powyższą listę, wzrost alergii oraz nietolerancji pokarmowych nie powinien być dla nas zaskoczeniem.

Czy gluten jest niebezpieczny?

Tak – ale tylko dla osób, które są niego uczulone lub chorują na celiakię. Stosowanie diety bezglutenowej bez konkretnego uzasadnienia medycznego może źle się skończyć!!!

Jak wiesz, źródłem glutenu są przede wszystkim produkty mączne, w tym m.in. pieczywo pełnoziarniste, które oprócz niego zawiera szereg pożytecznych dla naszego organizmu składników. Witaminy z grupy B, błonnik, żelazo, magnez, cynk – wykluczając je z diety narażamy się na wystąpienie licznych niedoborów, co może skutkować osłabieniem systemu nerwowego oraz immunologicznego. Brakuje nam energii, czujemy się ospali i rozdrażnieni, częściej dopadają nas infekcje. To nie koniec złych wiadomości! Amerykańscy naukowcy wykazali, że osoby dobrowolnie odstawiające gluten są bardziej narażone na zachorowanie na cukrzycę typu 2.

Dieta bezglutenowa może powodować tycie!

Jak już zdążyliście się zorientować, gluten na dobre zadomowił się w przemyśle spożywczym. Nabiał, słodycze, drób – eliminacja tak dużej ilości produktów może w znaczący sposób wpłynąć na wartość energetyczną naszej diety. Jedząc mniej niż potrzebuje nasz organizm, owszem będziemy chudnąć, ale prędzej czy później rzucimy się na jedzenie. Oczywiście to niezdrowe – słodycze, fast-foody itp. Drastyczne cięcie kalorii przypłacimy efektem jojo!

Dieta bezglutenowa, niezdrowa?

Niektórych nie odstraszają nawet ceny produktów bezglutenowych, które w porównaniu do tych zawierających ów składnik są naprawdę wysokie! Spójrzcie!

Nazwa produktuGlutenBezgluten
Bułka kajzerka0, 26 zł2, 71 zł
Chleb2, 83 zł9, 70 zł
Mąka2, 69 zł14, 58 zł
Makaron3, 25 zł7, 61 zł

Mało tego! Skład większości z nich ma niewiele wspólnego ze zdrowiem. Emulgatory, spulchniacze, konserwanty – pseudo żywność napakowana chemią!

Celiakia kontra nietolerancja glutenu

Tak jak już zdążyłam wspomnieć, gluten szkodzi tylko tym którzy są niego uczuleni lub chorują na celiakię. W jaki sposób dowiedzieć się o przynależności do tej jakże “zaszczytnej” grupy? Nie bez powodu słowo “zaszczytny” umieściłem w cudzysłowie.

Na celiakię cierpi zaledwie 1% populacji! Więcej, bo aż 5% ma nietolerancję glutenu!

W przeciwieństwie do nietolerancji czy alergii, które mogą mieć charakter tymczasowy, celiakia trwa całe życie. Jedyną metodą jej leczenia jest przestrzeganie ścisłej diety. Celiakia może ujawnić się w każdym wieku – nawet w okresie późnej starości. Kobiety chorują na nią dwa razy częściej niż mężczyźni!

Celiakia objawy:

  • silne bóle brzucha
  • wzdęcia
  • biegunki
  • nadmierna utrata masy ciała
  • zmienność nastrojów

Warto dodać, celiakia często idzie w parze z depresją, anemią, osteoporozą, niedoczynnością tarczycy czy Hashimoto!

Alergia na gluten

Problem w tym, że alergia/ nadwrażliwość na gluten daje takie same objawy jak celiakia. W związku z czym wiele osób ma problem z rozróżnieniem ów przypadłości. Pomocne mogą okazać specjalistyczne badania lekarskie, dzięki którym będziemy w stanie rozwiązać tę jakże trudną zagadkę.

Diagnoza

Po pierwsze, udaj się do lekarza rodzinnego i poinformuj go o niepokojących Cię objawach. Następnym etapem będzie wykonanie badań serologicznych krwi – EmA, tTG, DGP (GAF). Decydując się na leczenie prywatne, musisz być przygotowana na wydatek rzędu 100 złotych za jedno przeciwciało! Ostatnim elementem diagnostyki jest biopsja jelita cienkiego. Pomocne mogą okazać się również testy prowokacyjne oraz skórne, które wykonasz u alergologa.

Alergia, nadwrażliwość, celiakia a może choroba Duhringa

  • Nadwrażliwość na gluten – przypadek w którym kategorycznie wykluczono celiakię. Nie zdiagnozowano również alergii na białko pszenicy. Osoby zmagające się z ów przypadłością twierdzą, że w ciągu kilku godzin od spożycia glutenu obserwują u siebie takie objawy jak: silne bóle brzucha czy głowy, wysypka, ogólne osłabienie oraz rozdrażnienie.
  • Alergia na gluten – idzie w parze z natychmiastową reakcją organizmu. Wspomniane we wcześniejszym wpisie objawy pojawiają się zaraz po spożyciu produktu zawierającego gluten!
  • Celiakia – choroba o podłożu genetycznym. Spożywanie żywności zawierającej gluten prowadzi do uszkodzenia kosmków jelitowych, a tym samym zmniejsza wchłanialność substancji witamin/minerałów oraz wielu innych substancji.
  • Choroba Duhringa – objawia się wysypką skórną przyjmującą postać swędzących podskórnych grudek, które pojawiają się zaraz po zjedzeniu glutenu.

Dieta bezglutenowa w praktyce

Tak jak już zdążyłam wspomnieć, produkty gluten-free nie należą do wysoce odżywczych. A jednocześnie doskonale zdaję sobie sprawę z tego, że życie bez pieczywa czy makaronu może być naprawdę ciężkie. Rób zakupy z głową! Czytaj etykiety – krótszy skład zawsze znaczy lepszy! W swoim jadłospisie postaw na jakość. Poniżej znajdziesz listę tanich, pełnowartościowych a zarazem bezpiecznych dla Twojego zdrowia produktów.

  • Ryż biały i brązowy, gryka, proso, amarantus, quinoa, kasza gryczana/ jaglana, świeże ryby oraz mięso, wysokiej jakości wędliny, jaja, mleko, jogurt naturalny, twaróg, nieprzetworzony ser żółty, maślanka, kefir, masło, margaryna, oliwa z oliwek, olej roślinny, warzywa i owoce, miód, galaretka dżem, kisiel/ budyń na bazie mąki ziemniaczanej.

Dieta bezglutenowa w przepisy 

Ze względów zdrowotnych musiałaś przejść na dietę bezglutenową? Szukasz smacznych i sprawdzonych przepisów na dania bez pszenicy? W sieci jest ich całe mnóstwo. Wystarczy dobrze poszukać!

Gluten – podsumowanie

Pieczywo jest jednym z najlepszych źródeł węglowodanów. Dostarcza naszemu organizmowi wielu składników mineralnych, witamin oraz błonnika. Nie warto z niego rezygnować. Nie warto poświęcać zdrowia dla mody!!!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *